Motor Ders Notları

Motor Ders Notlarını İndirmek için TıklayınPaylaşMOTOR DERS NOTLARI
MOTOR VE PARÇALARI
MOTOR:Isı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor denir. Araçlarda kullanılan motorlar İçten yanmalı motorlardır.
MOTOR ÇEŞİTLERİ:
1.Zamanlarına göre motorlar:
a)2 Zamanlı motorlar Emme-Sıkıştırma-Ateşleme(İş)-Egzoz
b)4 Zamanlı motorlar
2.Yakıtlarına göre motorlar: MOTOR PARÇALARI
a)Benzinli motorlar 1.Külbitör kapağı
b)Dizel motorlar 2.Silindir kapağı
c)L.P.G.’ li motorlar 3.Silindir bloğu
3.Soğutma sistemlerine göre motorlar: 4.Karter
a)Hava soğutmalı motorlar 5.Emme-Egzoz manifoldu
b)Su soğutmalı motorlar 6.Pistonlar
4.Silindir sayılarına göre motorlar: 7.Piston kolları
a)Bir silindirli motorlar 8.Krank mili
b)Çok silindirli motorlar(2,3,4,5,6,7,8…) 9.Volan
5.Silindir yapılarına göre motorlar: 10.Kam(Eksantrik)mili ve Supap
a)Sıra (Hat) tipi motorlar 11.Hava filtresi
b)”V” tipi motorlar 12.Karbüratör
c)Boksör tipi motorlar
d)Diğerleri(X,H,W,Yıldız vs.)

---------Benzinli motorlarda benzin ile hava 1/15 oranında karıştırılarak buji ateşler.
---------Dizel motorlarda sıkıştırılmış hava üzerine enjektör ile mazot (motorin) püskürtülür.
---------Silindir bloğu krank mili ve pistonlara yataklık yapar.
---------Supaplar motordaki zamanları gerçekleştirir.
---------Supapların ayarları doğru yapılırsa motorun verimi artar.

ATEŞLEME SİSTEMİ
GÖREVİ:Benzin ile hava karışımını buji ile tutuşturmak.
Endüksiyon Bobini:12V’luk akü akımını 15000-25000Volta çıkartır.
Distribütör:Sırası gelmiş silindiri ateşlemek için akım gönderir.
a)Tevzi makarası b)Meksefe (kondansatör) c)Platin
Meksefe:Fazla akımları toplar, arızalı olursa platin meme yapar, iyi bir yanma olmaz egzoz gazı dumanı rengi siyah olur.
Platin:Manyetik alanın önünü keserek akımın yükseltilmesini sağlar.
Buji:Karışımı kıvılcımla tutuşturmak.

ARIZA VE SORULAR:

1.Motor çalışmazken kontak anahtarı ateşleme durumunda açık unutulursa endüksiyon bobini yanar, platin yanar.
2.Buji kablolarından birisi çıkmış ise motor sarsıntılı çalışır.
3.Bujiler ayarsız ve aşınmışsa motor çekişten düşer.
4.Kullanma kılavuzuna göre belli kilometre sonunda bujiler ve platin değiştirilir.
5.Meksefe arızalanırsa platin meme yapar, ateşleme için yeterli akım oluşmaz. Egzoz gazı dumanı rengi siyah olur.
6.Platin meme yapmış ise zımpara kağıdı ile temizlenir
7.Buji ve platin ayarları yanlış yapılırsa iyi bir yanma olmaz. Motor çekişten düşer.
8.Ateşlemede herhangi bir sebeple arıza olursa bujiler kurum bağlar.

BENZİNLİ MOTORLARDA YAKIT SİSTEMİ

HAVA FİLTRESİ


DEPO FİLTRE YAKIT POMP. KARBÜRATÖR



EGZOZ
GÖREVİ:Değişik yük ve hız şartlarına göre gerekli olan yakıt hava karışımını sağlayarak silindirlere gönderir.
YAKIT GÖSTERGESİ:Depodaki yakıt miktarını gösterir.
JİKLE DEVRESİ :Kışın ve soğuk havalarda silindire havanın az, benzinin çok girmesini sağlar.(Zengin karışım)
Zengin karışım:Havanın az benzinin çok olduğu karışım (Hava filtresi tıkalı)
Fakir karışım :Havanın çok benzinin az olduğu karışım (Karbüratör tıkalı)
RÖLANTİ DEVRESİ:Ayağın gaz pedalında olmadığı andaki motorun çalışmasıdır.

ARIZA VE SORULAR:
1.Karbüratör emme manifoldu üzerindedir.
2.Soğuk motoru çalıştırmak için jikle devresi kullanılır. Jikle kelebeği karbüratörün hava girişindedir.
3.Yanmış gazların gürültüsünü egzoz susturucusu azaltır.
4.Benzin-hava karışım oranı bozuk olursa egzoz gazı rengi siyah olur.
5.Araç kış şartlarına hazırlanırken hava filtresi kışlık pozisyona ayarlanır, bazı araçlarda otomatiktir. Otomatik jikleli araçların ayarı yaptırılır.
6.Hava filtresi tıkalı ise araç zengin karışımla çalışır. Hava filtresi basınçlı hava ile temizlenir.
7.Yakıt içerisinde toz pislik var ise motor düzensiz, tekleyerek çalışır.
8.Boğulmuş motoru çalıştırmak için bir kez gaz pedalına sonuna kadar basılır , sonra sadece marş yapılır.
9.Motor çalışınca stop ediyorsa önce karbüratöre benzin gelip gelmediği kontrol edilir.
10.Motorun rölanti devresi yüksek olursa yakıt sarfiyatı artar.
11.Jikle devresi açık unutulursa yakıt sarfiyatı artar
DİZEL MOTORLARDA YAKIT SİSTEMİ

Çalışması :Sıkıştırılmış hava üzerine enjektörle mazot püskürtülür.

DEPO FİLTRE BESLEME POMP. MAZOT POMP..


ENJEKTÖRLER
ARIZA VE SORULAR:

1.Hava filtresi tıkalı olursa veya mazot pompası arızalanırsa egzoz gazı dumanı rengi siyah olur.
2.Dizel motorlarda günlük bakımda yakıt deposu ve hava deposunun suyu alınır.
3.Yakıt sisteminin hava yapmasının nedenleri: Yakıtın tamamen bitmesi, filtrenin tıkanması veya herhangi bir sebeple boru bağlantılarının sökülmesidir.
4.Yakıt sistemi hava yaparsa motor çalışmaz.
5.Soğuk havalarda yakıt kızdırma bujileri ile ısıtılır.
6.Yakıt filtresi tıkanırsa motor çalışmaz.
7.Yağlı tip hava filtresi gaz yağı ile temizlenir.

MARŞ SİSTEMİ

GÖREVİ:Motora ilk hareketi veren sistemdir. Kontak anahtarı marş durumunda iken 10-15 Sn. Tutulur, sonra serbest bırakılır. Kontak anahtarı daha fazla tutulursa motor çalışmışsa akü boşalır, arabanın motoru çalışmışsa marş dişlisi bozulur.

ARIZ VE SORULAR:
1.Marş motoru marş durumunda hiç dönmüyorsa akü bitmiştir, kutup başları oksitlenmiştir veya gevşemiştir.
2.Marş yapıldığında marş motoru rahat dönüyor aracın motoru çalışmıyorsa ateşleme veya yakıt sisteminde arıza vardır.
3. .Marş yapıldığında marş motoru yavaş dönüyorsa akü zayıflamıştır veya kutup başları gevşemiştir.
4. Marş yapıldığında “Tık” diye bir ses gelir ve marş motoru çalışmazsa problem aküdedir. Kornada çalmaz.
5. Marşa basıldığında marş motoru çalışmaz, korna çalarsa; marş motoru kablo bağlantıları yerinden çıkmıştır.





YAĞLAMA SİSTEMİ
GÖREVİ: Motordaki hareketli parçalar birbiri ile çalışırken sürtünürler. Sürtünme ısınmaya sebep olur ve hareketi zorlaştırır. Bu sebeplerden motordaki yağ;
1. Aşınmayı önler
2. ısınmayı önler
3. Yağlanan parçaların temizliğini sağlar.
Yağ Göstergesi:Yağlama sisteminin çalışıp çalışmadığını bir müşür yardımı ile gösterir.
Yağ Gösterge Çubuğu: Karterde yağ olup olmadığını gösterir. Yağ miktarı iki çizginin tam ortasında olmalıdır.
Yağ Filtresi:Piston ve segmanların aşınan parçalarını temizler.
Yağ Pompası :Motor yağını yağlama kanallarına basınçlı bir şekilde gönderir.
Kullanılan motor yağı SAE 20*50 C
ARIZA VE SORULAR:
1. Segmanlar aşınırsa motor yağ yakar ve egzoz gazı dumanı rengi mavi olur.
2. Yağ filtresi tıkanırsa ve karterde yağ kalmazsa gösterge lambası yanar.
3. Motor yağı motor sıcakken 3-5 dakika sonra düz bir yerde seviyesi kontrol edildikten sonra eksik olan kadar yağ ilave edilir.
4. Kullanma kılavuzuna göre motor yağı belli km. sonunda değiştirilir.(3000-5000km.)

SOĞUTMA SİSTEMİ
GÖREVİ: Ateşleme zamanında yanma odasının sıcaklığı benzinli motorlarda 2000 C , Dizel motorlarda 2400 C civarında sıcaklık oluşur. Oysa metaller 1535 C ‘den sonra erimeye başlar piston ve segmanların erimemesi için soğutmaya ihtiyaç vardır.
Soğutma sistemine göre :1-Hava soğutmalı motorlar 2-Su soğutmalı motorlar
Termostat:Motor soğukken çabuk ısınması için suyun yolunu kapatarak silindirlerin etrafında dolaşmasını sağlar .Motor ısınınca suyun radyatörden de dolaşmasını sağlar. Soğutma suyunun sıcaklığını sabit tutar.
Hararet Göstergesi:Soğutma suyunun sıcaklığını ısı müşüründen aldığı hareketle gösterir.(80-90 C)
Vantilatör Kayışı:Krank kasnağından aldığı vantilatör kasnağına verir. Böylece su pompasına da hareket verilir. Vantilatör kayışı gerginliği baş parmakla bastırıldığında 1,5 Cm. Olmalıdır. Vantilatör kayışının gerginliği sıkı veya gevşek olursa motor hararet yapar.
Su Pompası:Soğutma suyunu su kanallarına basınçlı olarak gönderir.
ARIZA VE SORULAR:
1.Motorun hararet yapma nedenleri:. d-Araç uygun viteste kullanılmıyordur
a-Motora yeterli hava gelmiyordur. e-Termostat arızalıdır
b-Su eksilmiştir. f-Fanlı olanlarda fan arızalanmıştır
c-Vantilatör kayışı sıkı veya gevşektir. g-Radyatör petekleri tıkanmıştır
2.Termostat silindir kapağının çıkışındadır.
3.Vantilatör motorun bloktan , aynı zamanda radyatöründe soğumasını sağlar.
4.Hararet yapmış bir motorda, motor rölantide çalıştırılmaya devam edilir. Radyatör kapağı havası alındıktan sonra açılır. Radyatöre konulacak su içilecek temizlikte ,ılık ve kireçsiz olmalıdır.
5.Kışın soğuk havalarda soğutma suyuna %20 oranında(Normal iklim) Antifriz konur.
6.Motor çok sıcak çalışırsa, çekişten düşer.


ŞARJ SİSTEMİ

GÖREVİ:Araç için gerekli sürekli elektrik enerjisini sağlar
Alternatör(Şarj dinamosu):Krank kasnağından aldığı dönme hareketini elektrik enerjisine çevirir.
Regülatör(Konjektör):Değişik yük şartlarında alternatörün ürettiği elektriğin gerilimini ayarlar.
Sigorta:Alıcı elemanlarını korur.(Teyp ,silecekler,farlar,vs.)
Şarj Lambası: Şarj sisteminim çalışıp çalışmadığını gösterir.
ARIZA VE SORULAR:
1. Şarj lambasının yanma sebepleri; Vantilatör kayışı kopmuştur ,çok sıkıdır veya çok gevşektir. Alternatörün kömürleri aşınmıştır. Alternatör kablo bağlantıları yerinden çıkmıştır.
2. Vantilatör kayışı çok sıkı olursa alternatör yatakları arızalanır.
3. Regülatör arızalandığında lambalar sık sık patlar.
4. Araçta elektrik ark kaynağı yapılacaksa akünün önce (-),sonra (+) kutbu sökülür.
5. Regülatör arızalandığında akünün su kaybı artar.
6. Haftalık bakımda kurşun plakaların 1 cm. Üzerine kadar saf su konur.
7. Kışın akü tam şarj ettirilir.
8. Akü bittiğinde akü takviyesi (+) kutup (+) kutba, (-) kutup (-) kutba olarak yapılır.
9. Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
AYDINLATMA SİSTEMİ
Göstergeler: Lambalar:
1. Şarj lambası 1.Farlar
2. Yağ lambası 2.Park lambaları
3. Yakıt göstergesi 3.Plaka
4. Isı göstergesi 4.Tepe ve boyut
5. Hız göstergesi 5.İç
6. Km. göstergesi 6.Sis İkaz Sistemleri:
7. Takometre 7.Gösterge 1.Sinyal lambaları
8. Sinyal göstergesi 8.Projektörler 2.Fren
9. Uzun far göstergesi 3.Geri vites lambası
10. EL freni göstergesi 4.Kornalar
11. Hava basınç göstergesi
12. Hidrolik basınç göstergesi
ARIZA VE SORULAR:
1. Aracın farları yanmıyorsa far anahtarı bozuktur.
2. Aracın farlarından bir bölümü yanmıyorsa sigorta atmıştır.
3. Sigorta aynı amperde yenisi ile değiştirilir.
4. Aracın sinyal lambalarından biri yanıyor diğeri yanmıyorsa ampulü patlaktır.
5. Aracın sinyal lambaları yanmıyorsa flaşör arızalanmıştır.
6. Km. Saati göstermiyorsa Km. teli kopmuştur.
AKTARMA ORGANLARI

GÖREVİ:Motorda üretilen hareketi tekerleklere kadar ileten parçaların hepsine birden aktarma organları denir.
KAVRAMA(DEBRİYAJ):Motor çalışırken motorun hareketini tekerleklere iletmek veya kesmek , vitese geçirmede kolaylık sağlamak için kullanılan sistemdir. VİTES KUTUSU(ŞANZIMAN):Aracın hızını yük ve yol durumuna göre ayarlamak. Kullanılan yağ 90 numara dişli yağıdır. 10000km.’de kontrol 40000km.’de değiştirilir.
Şanzıman yağsız kalırsa ses yapar.
ŞAFT(KARDAN MİLİ):Vites kutusunun hareketini diferansiyele iletir.
DİFERANSİYEL:1-Şafttan aldığı hareketi 90 derece çevirir.2-Virajlarda içteki tekeri daha yavaş dıştaki tekeri daha hızlı döndürür.3-Tork (devir) artışını sağlar.
AKS:Diferansiyelin hareketini tekerleklere iletir. Aks bilyası zamanla bozulabilir, tekerlek düzgün dönmez.
TEKERLEK:İç lastiği olmayan tekerleğe dubleks teker denir.
Lastiklerin hava basıncı gereğinden az olursa:Lastik ortasından çabuk aşınır, araç yolda zıplar, frenleme kötü olur.
Lastiklerin hava basıncı gereğinden fazla olursa:Araç çekişten düşer, yakıt sarfiyatı artar, lastik fazla aşınır.
ARIZA VE SORULAR:

1. Araç yolda giderken özellikle yazın lastiklerin hava basıncı artarsa lastiklerin havası ile oynanmaz.
2. Lastiklerin üzerindeki rakamlar ebatlarını gösterir.

ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Sürücüye sürüş kolaylığı sağlayabilmek için dingil pimi ve rot bağlantılarında bir takım açılar verilmiştir. Bu açılar elektronik cihazlarla ayarlanır.
Ön düzeni bozuk bir araçta:Lastikler içten veya dıştan aşınır, araç yolda giderken bir tarafa çeker, virajda araç kendini toplamaz.
Balans:Tekerleğin düzgün dönmesi için yapılan ayardır. Balansı bozuk bir araçta tekerlekler gereğinden fazla titreşir ve yolda sağa veya sola çeker.
Süspansiyon:Aracın içindeki sürücü ve yolcuları yoldan gelen darbelere karşı korumak için amortisör ve yaylar(helezon ve yaprak yay) kullanılır, bunlar yerlerine mafsallar ile bağlanır.
ARIZA VE SORULAR:
1.Aracın direksiyon boşluğu artmış ise direksiyon dişlisi(kutusu) bozulmuştur.
Direksiyon kutusunda 140 numara yağ kullanılır.
2.Ön düzeni bozuk bir araçta lastikler içten veya dıştan yenir.
3.Aracın direksiyonu zor dönüyorsa, lastiklerin havası azdır.
4.Ön lastiklerden biri dubleks diğeri şamyelli ise araç bir tarafa çeker.
5.Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FREN SİSTEMİ

GÖREVİ:Hareket halindeki aracın hızını yavaşlatmak, durdurmak veya duran aracı tespit etmek için kullanılan sisteme denir.
1. Ayak (servis) freni
2. El freni
3. Motor freni
Çeşitleri:1-Hidrolik frenler. 2-Havalı frenler. 3-Mekanik frenler.
ARIZA VE SORULAR:

1. Frene basıldığında lamba yanmıyorsa fren müşürü arızalanmıştır.
2. Kışın soğuk havalarda el freni çekilmez.
3. Westing hause sistemde araç stop edilirse fren tutmaz.
4. Günlük bakımda aracın fren hidroliği seviyesi kontrol edilir.
5. ABS frenler duruş mesafesini azaltır , yakıt sarfiyatını azalır.


RODAJ SÜRESİ
Yeni alınan bir araçta motor açılmamış ise aşağıdaki kurallara uyulmalıdır.
1.2000 km.’ ye kadar araç tam yükte çalıştırılmaz.
2.2000km.’ ye kadar her vitesin ¾ hızlarında gidilir.
3.Uzun yolda uzun süre aynı hızda gidilmez.
4.Birkaç yüz kilometre ani duruş ve kalkış yapılmaz.
5.Hızlar yavaş yavaş artırılır.

ARIZA VE SORULAR:

1. Rodaj süresinden hemen sonra yağın süresine bakmadan yağ değiştirilir.
2. Motorun diğer elemanlarının kontrolü yapılarak , herhangi bir problem giderilir.

Read More

Elektrikli Araba Nasıl Çalışır

PaylaşElektrikli arabaların benzin yerine elektrikle çalışan motorları vardır. Dışarıdan bakınca bu arabaların elektrikle çalıştığını anlamazsınız. Çoğu zaman elektrikli arabalar benzinli arabaları dönüştürerek yapılmaktadır bu yüzden anlamak iyice imkansız hale gelir. Elektrikle çalışan bir araba kullanırken yapısı ile ilgili size bir fikir verebilecek tek unsur neredeyse tamamen sessiz olmasıdır.


Elektrikle çalışan arabaları haberlerde sürekli görüyoruz. İşte bu arabalara artan ilginin belirli sebepleri var:

◦Elektrikli arabalar benzinle çalışan arabalara göre havayı daha az kirletir. Yani benzinle çalışan arabaların çevre dostu alternatifleridir (özellikle şehir içinde)
◦Yakıt pili ile çalışan arabalar elektrikli arabalardır, bu yakıt pilleri şimdilerde oldukça ilgi görmektedir.

Kaputun altında da benzinli ve elektrikli arabalar arasında büyük farklar vardır.

◦Benzinle çalışan motor yerine elektrikle çalışan motor vardır.
◦Elektrikle çalışan motor gücünü bir regülatörden alır.
◦Regülatör de enerjisini şarj edilebilir bataryalardan alır.

50 kWlık regülatör 300 volt DC alıp üç fazlı 240 AC üretiyor. Üzerinde U.S. Electricar yazan kutu regülatör.

Bir takım çıkarmalarla süslenmiş elektrikle çalışan bir araba. Bu araba Jon Mauney'e aittir.

Benzin motoru benzin boruları, egzoz borular, soğutma boruları ve emme manifoldu ile daha çok bir boru tesisatına benzer. Ama elektrikli araba daha çok bir kablo şebekesi gibidir.

Elektrikle Çalışan Bir Araba Örneği
Bu yazıda gösterilecek elektrikli araba aşağıdaki resimdekidir:
Bu araba 1994 senesinde Geo Prism tarafından benzinli olarak üretildi. Arabada yapılan bazı modifiyeler şunlardır:


◦Benzin motoru, susturucu, katalitik konventör, egzoz borusu, benzin deposu çıkarıldı.


◦Debriyaj da çıkarıldı. Manüel vites yerinde bırakıldı ve ikinci vitese ayarlandı.


◦Yeni bir AC elektrik motor bir adaptör ünitesi ile vitese bağlandı.


◦AC motora elektrik regülatör eklendi.

Solda duran vakum pompası

◦Arabaya bir akü kutusu yerleştirildi.


◦50 tane kurşun asitli batarya akü kutusuna koyudu (300 volt DC için 25lik iki set şeklinde)


◦Normalde benzin motorundan güç alan şeyler elektrik motora bağlandı: su borusu, direksiyon borusu, klima gibi.


◦Fren mekanizması için vakum pompası eklendi.





◦Manuel vites sürgüsü bir elektrik düğmesi ile değiştirildi ve otomatik vites sürgüsü gibi görüntüsü verildi.
◦Küçük bir elektrikli su ısıtıcısı ısı sağlamak için eklendi.
◦Bataryalar yeniden şarj edilebilsin diye bir şarj dinamosu eklendi. Bu arabanın 2 tane şarj sistemi vardır. Bir tanesi normal 120 veya 240 voltluk priz şeklinde diğeri de magna şarj indükleyici şarj ünitesi
◦Benzin göstergesi bir voltmetre ile değiştirildi.

Elektrikli arabalardaki benzin göstergesi ya basit bir voltmetre olur ya da elektrik akımını ölçen bir bilgisayar olabilir.

Bu arabanın diğer parçalarının hepsi aynı kaldı. Arabaya binip anahtarı kontağa takıp “açık” pozisyonuna getirdiğiniz de araba açılmış olur. Değiştiriciyi “Hareket” moduna getirip gaz pedalına basınca hareket edersiniz. Normal bir araba gibi hareket eder. Bu konudaki bazı ilginç istatistikler:

Bu arabanın hızı yolculuk mesafesi 80 kmdir.

◦0 dan 100 km hıza yaklaşık 15 saniyede ulaşıyor.
◦80 kmlik her yolculuktan sonra arabayı 12 kilovat saatte şarj edersiniz.
◦Bataryaların ağırlığı 500 kgdır.
◦Batarya ömrü 3-5 sene civarıdır.
Bu arabaların benzinliye göre maliyetini daha azdır ve 80 km çok da sınırlayıcı olmaz çünkü şehirde yaşayan bir kişi günde ortalama 40-50 km yolculuk eder. Tabi batarya değiştirme maliyetini de hesaba katmanız gerekir. Bu araba için batarya değiştirme maliyeti 2000 dolar civarıdır yani bu elektrikli arabalardaki zayıf noktadır. Yakıt pilleri ile ilgili neden bu kadar heyecan oluştuğunu anlayabilirsiniz, yakıt pilleri batarya sorunu çözmüştür.

Read More

SÜRÜCÜ ADAYLARI SAĞLIK RAPORU ESASLARI YÖNETMELİĞİ

SÜRÜCÜ ADAYLARI VE SÜRÜCÜLERDE ARANACAK SAĞLIK

ŞARTLARI İLE MUAYENELERİNE DAİR YÖNETMELİK



BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sürücü adayları ve sürücülerde aranacak sağlık şartları ile muayenelerine dair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri, sürücü adayları ve sürücülerin sağlık şartları ve muayeneleri ile ilgili hususları kapsam
Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.


MONOKÜLER (tek gözü gören) SÜRÜCÜLER İÇİN
ARACIN ARKASINA YAPIŞACAK OLAN AMBLEM




İKİNCİ BÖLÜM

Sağlık Muayenesinde Sürücü Adaylarının ve Sürücülerin Sahip Olacakları Sağlık

Şartları ile Göz, İç Hastalıkları, Kulak-Burun-Boğaz, Ortopedi, Ruh ve Sinir

Hastalıkları Muayenelerine İlişkin Esaslar

Sürücü adaylarının ve sürücülerin sahip olmaları gereken sağlık şartlarına ve muayenelerine ilişin genel esaslar


MADDE 4 – (1) Sürücü adaylarının genel sağlık muayeneleri pratisyen tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Tabiplerce düzenlenen raporlar, resmi kurumlarda kurum mühürü ile, özel hastanelerde başhekimlerce, diğer özel sağlık kuruluşlarında sağlık kuruluşunun mesul müdürünce, muayenehanelerde ise muayenehanenin bulunduğu ilçenin sağlık grup başkanlığı, sağlık grup başkanlığı bulunmayan merkez ilçelerde il sağlık müdürlüklerince, isim ve imza yönünden onaylanması gerekmektedir. Tabiplerce verilen sağlık raporlarının gerçeğe uygun olmamasının tespiti halinde bu raporlar geçersiz sayılır ve sorumlular hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bu tabipler bir daha sürücü adayı sağlık raporu veremez ve daha sonra verecekleri raporlar geçersiz sayılır. Bu husus Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirilir. Aile hekimliği uygulamasına geçilmiş illerde bu raporlar Toplum Sağlığı Merkezi tarafından da verilebilir.


(2) Tabip tarafından, sürücü adayında;

a) İşitme kaybı,

b) Günlük hayatı kısıtlayan denge problemi, baş dönmesi nedeni olabilecek bir hastalık,

c) Uyku bozukluğu (Obstrüktif uyku apnesi sendromu, gündüz aşırı uyuklama hali),

ç) Malign tümör hikayesi,

d) Eklem hareketlerinde kısıtlama,
e) Ekstremite noksanlığı,

f) Kas, tendon ve bağ lezyonları,
g) Ağır diabetes mellitus hastalığı,

ğ) Kalp-damar hastalığı(anjinal yakınma, akut koroner sendrom tanısı, angioplasti, kalp yetmezliği, hipertansiyon, kalıcı pil implantasyonu),

h) Organ yetmezliği (organ nakli geçirilmiş olması, kronik böbrek yetmezliği ve diğer hayati önemi haiz organlarda dekompanse yetmezlik),

ı) Santral sinir sistemi hastalıkları,

i) Periferik sinir sistemi hastalıkları,

j) Epilepsi,

k) Kas hastalıkları (myopati, progresif muskuler distrofi, kas-sinir kavşak hastalıkları),
l) Ruh hastalığı (ağır akıl hastalığı, zeka geriliği, demans, kişilik bozukluğu, ağır davranış bozukluğu),
m) Alkol bağımlılığı,

n) Psikotrop madde bağımlılığı,
o) Görme derecelerinin uygun,

ö) Görme alanının uygun,

p) Renk körlüğü (Herhangi bir koşul aranmadan sürücü olabilirler.),

r) Gece körlüğü (Varsa gün doğumundan bir saat önce ile gün batımından bir saat sonraki zaman dilimi içerisinde kullanılabilir.),

s) Derinlik duyusunun normal,

ş) Pitozis-hemipitozis,

t) Diplopi ve paralitik şaşılığı,

u) Blefarospazm, katarakt, afaki, progresif göz hastalığı,

ü) Monoküler görme yönünde genel olarak değerlendirme yapılır.


(3) Tabip tarafından, bu Yönetmelikte belirtilen kriterlere göre sürücülüğe engel hali olmayanlara muayeneyi yapan tabip tarafından uygun rapor verilir. Bu Yönetmeliğe göre sürücülüğe engel hali tespit edilen veya hakkında karar verilemeyen sürücü adayı ilgili uzman tabip/tabiplere gönderilerek ilgili uzman muayenesi istenir ve verilecek rapor doğrultusunda işlem yapılır.


(4) Raporlara karşı itiraz, raporun verildiği ilin Sağlık Müdürlüğüne yapılır. Sağlık Müdürlüğü tarafından, itiraz edilen branşla ilgili olarak en az 3 uzman hekimden oluşan bir kurulda sürücü adayının değerlendirilmesi sağlanır. Bu kurul raporuna göre işlem yapılır. Uzmanlar kuruluna da itiraz olduğu takdirde Sağlık Bakanlığınca belirlenecek bir kurul tarafından sürücü adayının değerlendirilmesi yapılır ve karar verilir. Verilen karar kesin olup itiraz hakkı yoktur.


Göz muayenesine ilişkin esaslar


MADDE 5 – (1) Göz muayenesi açısından sürücü belgeleri aşağıda belirtildiği şekilde iki gruba ayrılır;

a) Birinci grup: A1, A2, B, F, H.

b) İkinci grup : C, D, E, G.


(2) Görme derecesi, iki gözü olanlarda;

a) Birinci grup sürücülerde düzeltmeli veya düzeltmesiz olarak bir gözün görmesi 2/10 dan aşağı olmamak şartıyla her iki gözün görme derecesi toplamı 10/20 olmalıdır.

b) İkinci grup sürücülerde düzeltmeli veya düzeltmesiz olarak bir gözün görmesi 6/10 dan aşağı olmamak şartıyla her iki gözün görme derecesi toplamı 14/20 olmalıdır.

c)10/10 görme: gözlük veya kontakt lensle iyi aydınlık ortamda araçlarından 20 metre mesafeden 79 mm yükseklik x 50 mm genişlikteki şekil veya bir yazıyı okumalarını gerektirir.

ç) Monoküler sürücülerde görme gücü gören gözde 10/10 olmalıdır.

d) Gözlerin her ikisi birden kullanılıyor ise;

1) Her iki gözde görme gücü toplamları 10 / 20 den daha az olan ve her iki gözün görme derecesi ayrı ayrı en az 0.5 olmayan (sağ göz 0.5 ve sol göz 0.5) sürücü belgesi alamaz.
3) Görme Düzeltmesi
a) Gözlükle düzeltme kabul edilir. Ancak araç kullanırken sürücü gözlüğünü takmak zorundadır.

b) Kontakt lens ile düzeltme kabul edilir. Ancak araç kullanırken kontakt lenslerin takılması zorunludur.

(4) Görme alanı;

a) Santral 20 derece içerisinde skotom olmamalıdır. Her iki gözde santral skotom olanlar, hiçbir sınıf sürücü belgesi alamaz. Tek gözde santral skotom olanlar ve bu maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendindeki görme derecesine sahip olanlar monoküler sürücü belgesi alabilir.


b) Periferik görme alanı; yatay düzlemde her iki gözde ayrı ayrı görme alanı 120 dereceden daha az olamaz. 120 dereceden daha az görme alanına sahip olanlar sürücü belgesi alamaz. İki gözden herhangi birinde 120 dereceden az görme alanı olanlara monoküler sürücü belgesi verilir.


c) Periferik görme alanı kayıpları; yatay düzlemde uzanan 3 veya daha fazla kayıp kümesi ya da herhangi bir uzunlukta ancak tek nokta genişliğinde, başkaca kayıp alana dokunmayan, yatay hattı kesen ya da yatay hatta dokunan, dik uzanımlı görme alanı kayıplarıdır.


ç) Kabul edilmeyen santral görme kayıpları;

1) Santral 20 dereceye kadar olan alanda küme şeklinde veya tek nokta tarzında kayıp olmamalıdır.

2) Hemianopsi ya da kadranopsi uzantısı olan santral görme alanı kayıplarından, gece körlüğü, glokom, retinapati gibi organik ve ilerleyici tabiatta olan hastalıklarda görme alanı defektlerinde normal binoküler görme alanı şartı aranır. (Bu maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendi uygulanır.) Homonium ya da bitemporal defektler-hemianopik ya da kadranopik defektler sürüş için güvenli kabul edilmez ve bu şahıslar sürücü olamaz.

(5) Derinlik duyusu; iki gözü olanlarda normal olmalıdır. Monoküler olanlarda en az üzerinden bir yıl geçmiş olmalıdır.

(6) Gece körlüğü olanlar gün doğumundan bir saat önce, gün batımından bir saat sonra araç kullanabilirler.

(7) Renk körlüğü olanlar, herhangi bir koşul aranmadan sürücü olabilir.

(8) Pitozis-Hemipitozis;

a) Görme derecesi ne olursa olsun iki gözünde tam pitozisi olanlara sürücü belgesi verilmez. Tek taraflı pitozisi olup pupili kapalı kişiler monoküler gibi işlem görür.

b) Monoküler veya binoküler kişilerde, ameliyatla düzeltilmiş veya ameliyatsız olarak hemipitozisi olanlarda, üst kapak kenarı primer pozisyonda iken pupillanın üst kenarına kadar iniyor, fakat pupilla alanını engellemiyorsa ve görme dereceleri ikinci maddeye uygun ise sürücü belgesi verilir.

(9) Diplopi ve paralitik şaşılığı olanlara görme dereceleri ne olursa olsun sürücü belgesi verilmez. (monokülerler dahil) Diplopi tanısı konulduğu anda sürücünün sürücü belgesine el konulur.


a) Grup 1 için; özellikli gözlükler veya kapama ile diplopi kontrol edilebiliyor ve sürücü sürme işlemi sırasında bunlara dikkat edebiliyorsa, 9 ay sonra kapama için monokülarite kriterine uymak koşulu ile ilgili merkez görüşü alınarak sürmeye devam edebilir.


b) Grup 1 ve Grup 2 sürücü belgeleri için; tıbbi destek alınarak iyi bir fonksiyonel adaptasyon ve rehabilitasyon sağlanmış ise, durağan olan 9 aylık ya da daha fazla süreli diplopide, bu sürenin sonunda sürüşe izin verilebilir.


c) Grup 2 sürücü belgesi için; diplopi geçmiyor veya rehabilite edilemiyor ise sürüş izni verilmez. Bir gözün kapatılarak araç kullanılması bu grup için söz konusu olamaz.


(10) Şaşılığı mevcut olup da binoküler görmesi olan ve görme dereceleri bu maddenin ikinci fıkrasındaki şartlara uygun olanlara sürücü belgesi verilebilir.


(11) Blefarospazm;


a) Hafif (1 dakikada 5 kez oluşan ) olduğu durumlarda tıbbi görüş doğrultusunda sürüşe devam edilebilir. Tek veya iki taraflı olduğu belirtilerek ilgili madde uygulanır.


b) Orta derecede (1 dakikada 5-10 kez oluşan) ise, rehabilite edilemeyen diplopi gibi ilave durumlar olmadıkça, botilinum toksini kullanımı ile kontrolü kabul edilir.


c) Ciddi (1 dakikada 10’dan fazla oluşan) blefarospazmda ara ara tedavi edilebiliyor olsa dahi sürüşe izin verilmez.


(12) Katarakta, her bir grup için asgari standartlar mevcut olmak koşuluyla, tıbbi görüş doğrultusunda ve tıbbi kanaatte öngörülen aralıkta muayene ve kontrolleri yapılmak üzere bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki şartları taşımak kaydıyla sürüşe izin verilir.


(13) Afaki;


a) Tek veya iki taraflı afak olanlara ikinci grup sürücü belgesi verilmez.


b) Tek veya iki taraflı afak olanlar ameliyattan 6 ay sonra bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendindeki görme şartlarına sahip iseler birinci grup sürücü belgesi verilir.


c) Psödoafaklar; görme dereceleri bu maddenin ikinci fıkrasındaki şartlara uygun ise Grup 1 ve Grup 2 sürücü belgesi alabilir.


(14) Progresif hastalıklar: Görmeyi zamanla azaltabilecek (katarakt, makula dejenerasyonu, retinapatiler gibi) hastalıklarda görme durumu bu maddenin ikinci fıkrasındaki şartlara uysa dahi, bu sürücülerin muayeneleri yılda 1 kez tekrarlanır.


(15) Şahsın tek gözü var, diğer gözü yok ise veya sadece bir gözünü kullanabiliyor diğer gözde görme yeterli değilse (Bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi); (Monoküler vizyon var ise)


a) Görme gücü kriteri, gören gözün en az 1.0 görme keskinliği olmalıdır.


b) Görme alanı, şahsın yatay görüş alanı 120 dereceden daha az olamaz.


c) Eğer şahıs herhangi bir nedenle hayatının herhangi bir durumunda tek gözlü (monoküler) olma durumuna gelmiş ise; olayın üzerinden en az 1 yıllık adaptasyon süreci geçmeli ve sonunda şahsın 120 dereceden daha az olmamak koşuluyla görüş alanına sahip olduğu saptanmış olmalıdır.


ç) Monoküler kişiler;


1) A1, A2, B ve F sınıfı sürücü belgesi alabilir.


2) Ticari araç kullanamaz.


3) Kendileri açısından konulan kurallara uyup uymadıklarının denetlenebilmesi için sürücü belgelerine monoküler ibaresi yazılır.


4) Kullanacakları araçların içinde, sağında ve solunda olmak üzere en az 3 ayna bulunması zorunludur.


5) Sürücü belgesi aldıktan sonra her yıl bir göz hekiminden sağlık raporu almaları zorunludur.


6) Kullanacakları araçların azami hız sınırları; yerleşim yeri içinde 50, yerleşim yeri dışında 18/7/1997 tarihli ve 23053 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 100 üncü maddesinde belirtilen hız sınırlarından 10 km daha az olmalıdır.


7) Gece araç kullanamaz. (Gece: gün batımından bir saat sonrası ile gün doğumundan bir saat öncesidir.)


8) Kullandıkları aracın arka camının sol ve sağ üst köşelerine monoküler olduklarını belirleyen işaret yapıştırılması zorunludur. (Ek: 1)


İç hastalıkları muayenesine ilişkin esaslar


MADDE 6 – (1) İç hastalıklardan diabetes mellitusda;


a) Ağır diabetes mellitus vakalarına (diabetik kronik komplikasyonları örn; retinopati, nefropati, nöropati gibi gelişmiş olanlara, ve insulin kullanmak zorunda olup kan şekeri regulasyonu sık hipoglisemiler nedeni sağlanamayan labil kan şekerine sahip olanlara ve bu durumu sağlık kurulu raporu ile tespit edilenlere) sürücü belgesi verilmez.


b) Kontrollü diabetlilere, belirli aralıklarla muayene ve tetkik edilmek üzere sürücü belgesi verilebilir.


(2) Kalp-Damar Hastalıkları;


Grup 1: A ve B sınıfı sürücü belgesi verilecek sürücü adayları, Grup 2: A ve B sınıfı dışında kalan sürücü adayları olup bunlardan:


a) Anjinal yakınması olanlara, akut koroner sendrom (Stabil olmayan angina pektoris, ST yükselmeli miyokard infarktüsü ve ST yükselmesiz miyokard infarktüsü) tanısı almış olanlara ve koroner arter bypass cerrahisi uygulanan Grup1 ve Grup 2 deki sürücü adaylarına gerekli medikal tedavi ve/veya invaziv girişimleri tamamlandıktan 6 hafta sonra yapılacak olan egzersiz testinde, testi pozitif kılacak olan kriterler saptanmamış ise sürücü belgesi verilir.


b) Anjiyoplasti işlemi uygulanmış Grup 2 deki adaylara işlemden 6 hafta sonra yapılacak olan egzersiz testinde, testi pozitif kılacak kriterler saptanmamış ise sürücü belgesi verilir.


c) Kalp atım sayısı çok düşük (dakikada 40’ın altı), atrioventriküler bloklu ve hasta sinüs sendromu olanlardan kalıcı kalp pili takılmamış olanlara sürücü belgesi verilmez.


ç) Kalıcı pil implantasyonu ve başarılı kateter ablasyonu yapılan Grup 2 deki adaylara işlemden 6 hafta sonra sürücü belgesi verilir.


d) İmplante edilebilir katdiyoverter defibrilatör implantasyonu yapılmış olan Grup 1 ve Grup 2 deki adaylara sürücü belgesi verilmez.


e) Hipertansiyonu olan ve maksimal tedaviye rağmen istirahat TA: 200/120 mmHg nin üzerinde olan Grup 2 deki adaylara sürücü belgesi verilmez.


f) Hipertrofik kardiyomiyopati ve dilate kardiyomiyopati tanısı konmuş semptomatik olan Grup 1 ve Grup 2 deki adaylara sürücü belgesi verilmez.


g) Kalp yetersizliği ve kapak hastalığı tanısı konan ve ağır semptomatik (NewYork Kalp Cemiyeti Sınıf 3-4) olan Grup 1 ve 2’deki adaylara sürücü belgesi verilmez.


ğ) Konjenital kalp hastalığı tanısı konmuş olanlardan komplex veya ciddi kardiyak problemi olanlara sürücü belgesi verilmez. Diğer konjenital hastalığı olanlar ve başarılı cerrahi onarım yapılmış olanlara belirli aralıklarla kontrolden geçmek kaydıyla sürücü belgesi verilir.


(3) Organ yetmezliğinde;


a) Hayati önemi haiz organlarında dekompanse yetmezliği olanlara sürücü belgesi verilmez.


b) Büyük organ nakli geçirmiş olanlara veya kronik böbrek yetmezliği olup diyaliz tedavisi görenlere, ilgili uzmanın görüşü alınmak suretiyle sürücü belgesi verilir.


(4) Sürücü adaylarında yapılacak laboratuar testleri doktorun takdirine bağlıdır.


Kulak-burun-boğaz muayenesine ilişkin esaslar


MADDE 7 – (1) İşitme kaybında;


a) İşitme normal olmalıdır. Normal kulak hava yolu eşiği 25 dB’den iyi işitmek üzere diğer kulaktaki kayıp 50 dB olmalıdır.


b) İşitmeyi yukarıda tarif edilenden daha kötü olan olgularda; bir kulağı normal olmak koşuluyla, işitme düzeyi işitme cihazı ile kötü işiten kulakta en fazla 50 dB olmak kaydıyla B ve F sınıfı ehliyet alabilirler; bu kişilerin ticari araç kullanamayacakları ancak; işitme cihazı ile kullanabilecekleri belgelerine işlenir.


c) İşitme cihazı kullananlar A1, A2, C, D, E, G Sınıfı Sürücü Belgesi alamaz. İşitme cihazı kullandıkları halde B Sınıfı Sürücü Belgesi alanların ticari araç kullanmayacakları belgelerine işlenir. B Sınıfı Sürücü Belgesi alıp da ticari araç kullanacaklarda C, D, E, G Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda işitme tam olmalı, ileri derecede ses kısıklığı, solunum bozukluğu ve ileri derecede konuşma bozukluğu olmamalıdır.


ç)E Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlar ile B Sınıfı Sürücü Belgesi alacaklardan ticari taşıt kullanacak olanlarda, doğuştan veya sonradan meydana gelen ileri derecede şekil bozukluğu ve harabiyet olmamalıdır. B Sınıfı Sürücü Belgesi alıp da bu durumda olanların ticari araç kullanamayacakları belgelerine işlenir.


d) Rudimental aurikula ve dış kulak yolu atrezisi olmamalı, eğer iki ve tek taraflı rudimental aurikula ve dış kulak yolu atrezisi bulunanlarda iletim tipi işitme kaybı varsa, (b) bendine göre değerlendirilir.


e) Otoskleroz, presbiakuzi, skatrisiel otit, timpanoskleroz, kolesteatomlu veya kolesteastomsuz kronik otit, gibi ilerleyici kulak hastalıklarında yukarıdaki şartları taşımak koşuluyla en az 2 yılda bir muayene kaydı istenir.


f) Bedenen ve ruhen sağlam, görme derecesi sürücü belgesi almaya elverişli olan işitme ve konuşma engellilere, ticari olmamak koşuluyla sadece otomobil kullanmak üzere H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir. Bunların kullandıkları aracın arka camının sol ve sağ üst köşelerine işitme ve konuşma engelli olduklarını belirleyen işaretler (Ek:2) yapıştırılması ve yeterince dikiz aynaları ile araçların donatılması gereklidir. Ayrıca, her iki kulakta 50 dB’den fazla işitme kaybı olan ve/veya işitme cihazından fayda görmeyen olgular bu kapsamda değerlendirilir.


(2) Günlük hayatı kısıtlayan denge problemleri ile ilgili;


a) Labirent fonksiyonunu bozacak kulak-burun-boğaz hastalığı bulunanlara, sürücü belgesi verilmez.


b) Baş dönmesi nedeni olabilecek hastalıklardan herhangi biri teşhis edildiğinde sürücü belgesi alması için gereken medikal ve/veya cerrahi müdahalelerden sonra sorumlu hekim ya da sağlık kuruluşunun yazılı kanaatine göre en erken 6-12 ay sonra sürücü belgesi alabilir.


c) Mevcut sürücü belgesine yukarıda tanımlanan koşullarda baş dönmesi nedeni olabilecek hastalıklardan herhangi biri teşhis edildiğinde el konması için gerekli bildirim yapılır. Tedavi bitiminde sürücü belgesinin iadesi için gereken sürenin tespitinde yukarıda belirtilen süreler dikkate alınır.


(3) Uyku bozuklukları (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu, gündüz aşırı uyuklama hali) ile ilgili;


a) Her sürücü adayına uygulanacak anketin incelenmesi sonucunda horlama, tanıklı uyku apnesi ve/veya yoğun gün boyu uyuklama hali olup ilgili uzman hekim tarafından Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu olduğu düşünülen adaylardan polisomnografi raporu istenir. Profesyonel ehliyet talep eden 45 yaşından büyük ve vücut kitle indeksi 25 ve üzerinde olanlardan ise mutlaka polisomnografi raporu istenir (Bu kişiler çalıştıkları sürece her sene bu testi tekrarlamak ile yükümlüdürler.)


b) Polisomnografi raporuyla apne/hipopne indeksi 15’den yüksek olanların profesyonel ehliyet alabilmeleri için medikal ve/veya cerrahi müdahaleler ile indeksleri 15’in altına inmeli ya da sürekli CPAP veya BPAP kullanmalıdırlar. Tedaviye hasta uyumu ile birlikte semptomların kontrol altına alındığının ve/veya apne/hipopne indeksinin 15 veya altına indiğinin ilgili uzman hekim tarafından rapor ile tespit edilmesi halinde ve yıllık kontrol muayeneleri şartıyla ehliyet verilebilir. Aksi taktirde her iki gruptaki adaya da sürücü olur raporu verilmez veya verilmiş olan sürücü belgesi geri alınır.


(4) Malign (Kötü huylu) tümörler ile ilgili;


a) Uzak metastazı olmadığı sürece B ve F sınıfı sürücü belgesi alabilirler.


b) Kalıcı trakeostoması, lokorejyonel ve/veya uzak metastazı olmadığı sürece A1, A2, C, D, E, G sınıfı sürücü belgesi alabilirler.


(5) 45-60 yaş arası 5 yılda bir, 60 yaş sonrası ise 3 yılda bir sağlık kontrolü gereklidir.


Ortopedi muayeneye ilişkin esaslar


MADDE 8 – (1) Eklem hareketlerinden;


a) Vertebra (boyun ve bel) hareketleri: Kişinin baş ve boynunu arkaya döndürmesini ve bakmasını %50’den fazla engelleyen boyun vertebra ve boyun bölgesi hastalıklarında sürücü belgesi verilmez. Lumbal vertebra eğilme ve dönme hareketlerini %75’den fazla engelleyen durumlarda da sürücü belgesi verilmez.


b) Diğer eklem hareketleri: Her iki omuz, dirsek, kalça ve diz artrodezinde veya fonksiyonel olmayan ankilozlarda sürücü belgesi verilmez. Ancak simetrik büyük ve eklemlerin ve aynı taraf diz, kalça, omuz, dirsek eklemlerinin fonksiyonel ankiloz ve artrodezlerinde, ortopedi ve travmatoloji ve/veya fizik tedavi rehabilitasyon uzmanının raporu ile H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.


c) El eklemleri: Her iki elin baş ve işaret parmaklarının hareketlerinin %75’ten fazla kaybında Ortopedi ve travmatoloji ve/veya fizik tedavi rehabilitasyon uzmanı raporu ile F ve H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir. Bundan daha az hareket sınırlılığı yapan el parmaklarında fonksiyonel durumdaki ankiloz ve artrodezlerde ortopedi uzmanı ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının raporu ile A1, A2, B, F, ve H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir. Bir eldeki baş ve işaret parmağı dışındaki iki parmaktaki ankilozlarda C, D, E, G sınıfı dışında sürücü belgesi yine ortopedi ve travmatoloji ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarının raporu ile verilebilir.


(2) Extremite noksanlığında;


a) Bir elin başparmak veya başparmak dışında iki parmak noksanlığı veya noksan sayılacak şekilde fonksiyon kaybı olanlarda, Ortopedi uzmanının ve/veya Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının görüşleri doğrultusunda A, B ve H sınıfı, her iki el başparmak noksanlığı ve ileri derecede fonksiyon kaybı olanlara F Sınıfı Sürücü Belgesi verilir.


b) Üst extremitenin dışında extremite noksanlığı (doğuştan veya sonradan) halinde Ortopedi ve/veya Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının raporu uyarınca H Sınıfı Sürücü Belgesi verilir. Üst extremitenin tek taraflı noksanlığında da Ortopedi uzmanının kanaatiyle, H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.


c) Alt extremite diz altı amputasyonlarında protezle fonksiyon kazananlara B, F, G sınıfı, protezle fonksiyon uyumu iyi olmadığı, ortopedi ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından özel tertibatlı araç kullanabilecek durumda olmadığı bildirilenlere H Sınıfı Sürücü Belgesi verilir. Bunun dışındaki alt extremite noksanlık veya amputasyonlarında, ortopedi uzmanı ve/veya Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı raporu uyarınca H sınıfı sürücü belgesi verilir.


(3) Kas, tendon ve bağ lezyonları;


a) Kas, tendon ve bağ lezyonları kalça, diz ve ayak bileği eklemlerini veya bu eklemleri oluşturan kemik hareketlerini %50’den az bozduğu ortopedi veya nöroloji uzmanınca belirlenenlere R ve H Sınıfı sürücü belgesi, daha fazla bozukluklarda H sınıfı sürücü belgesi verilir.


1) Bu fıkranın (a) bendine uymayan durumlar için, ortopedi ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının veya nöroloji uzmanının vereceği rapora göre işlem yapılır.


2) Her özürlü için kullanılacak özel tertibatlı araç, ortopedi ile fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının bulunduğu heyetçe tanımlanır. Ancak; kalıcı extremite bozukluklarına bağlı özürlülük hallerinde (Örneğin; amputasyon, hemiplaji/serebral palsi, ileri derecede artrit gibi) ve kronik nörolojik bozuklukların sonucu olan özürlülük hallerinde (Örneğin; multpl skleroz, parkinson, motor nöron hastalıkları, periferik nöropatiler gibi) hangi tür bir aracın kullanılabileceğinin sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesi kaydıyla özel donanımlı motorlu araç kullanılmasına izin verilir. Bu gibi durumlarda sürücünün ne tür bir cihaz ile veya hangi becerilere sahip olursa ne tür modifikasyonlar yapılmış araç kullanabileceğinin konunun uzmanınca saptanması kaydı ile özel sürücü belgesi almaya hak kazanır. Sağlık kurulu raporunda özürlülüğün ilerleyici veya statik olup olmamasına göre hastaya periyodik kontrollerin gerekli olup olmadığı belirtilir.


Ruh ve sinir hastalıkları muayenesine ilişkin esaslar


MADDE 9 – (1) Ruh hastalıklarından;


a) İster doğumsal isterse hastalığa, travma veya beyin sinir ameliyatına bağlı oluşmuş ağır akıl hastalığı olanlar, zeka geriliği olanlar, demans (bunama) ve/veya yaşlılığa bağlı davranış bozukluğu olanlar, muhakeme, davranış ve uyumu belirgin ölçüde bozacak düzeyde kişilik bozukluğu, dürtü kontrol bozukluğu ve ağır davranış bozukluğu olanlar uzman hekim tarafından dikkate alınır.


b) Alkol bağımlılığı olanlar veya alkollü araç kullanmaktan vazgeçmeyenlere sürücü belgesi verilmez.


c) Geçmişte alkol bağımlılığı olanlar belirgin bir dönem alkol almadıklarını kanıtladıklarında bağımlılık konusunda uzman hekimin fikri ve düzenli tıbbi kontrollerle B sınıfı sürücü belgesi alabilir.


ç) Psikotrop maddelere bağımlı olanlar veya bağımlı olmasa da düzenli olarak kullananlar sürücü belgesi alamaz.


(2) Sinir Hastalıklarından;


a) Santral sinir sistemi ile ilgili doğuştan veya sonradan geçirilmiş veya cerrahi girişime bağlı hastalıklarla ortaya çıkan uzuvların parezi ve paralizileri (duyusal, motor, koordinasyon ve denge açısından), araç kullanmasını ve trafik güvenliğini engelleyecek şekilde ileri derecede bozuk olanlara, sürücü belgesi verilmez. Hafif derecede bozukluğu mevcut olanlara, nöroloji uzmanının kanaatine göre sürücü belgesi verilebilir.


b) Periferik sinir sisteminin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan uzuvlarda parezi ve paraliziler araç kullanmayı ve trafik güvenliğini engelleyecek şekilde ileri derecede ise sürücü belgesi verilmez. Hafif derecede güçsüzlüğü varsa, nöroloji uzmanının kanaatine göre sürücü belgesi verilebilir. İki ayağı felçli (parapleji), diğer vücut fonksiyonları normal olan şahıslara H sınıfı sürücü belgesi verilebilir.


c) Epilepsi tespitinde sürücü belgesi verilmez. Şüpheli durumlarda klinik gözlem ve EEG tetkiki dikkate alınır.


(3) Kas Hastalıklarından myopati ve progresif muskuler distrofisi, myotonisi ve kas-sinir kavşak hastalıkları olan şahıslara sürücü belgesi verilmez. Nöroloji uzmanının kanaatine göre hafif vakalara yılda 1 kez muayene olmak kaydıyla A1, A2, B, F ve H sınıfı sürücü belgesi verilebilir.



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler


Araçlarda bulundurulması gereken ilk yardım malzemeleri


MADDE 10 – (1) Araçlarda aşağıda belirtilen ilk yardım malzemeleri bulundurulması zorunludur.


CİNSİ : MİKTARI :


Büyük sargı bezi (10 cm x 3-5 m) 2 Adet


Hidrofil gaz steril (10x10 cm 50’lik kutu) 1 Kutu


Üçgen sargı 3 Adet


Antiseptik solüsyon (50 ml) 1 Adet


Flaster (2 cm x 5 m) 1 Adet


Çengelli İğne 10 Adet


Küçük makas (paslanmaz çelik) 1 Adet


Esmark bandajı 1 Adet


Turnike (En az 50 cm örgülü tekstil malzemeden) 1 Adet


Yara bandı 10 Adet


Alüminyum yanık örtüsü 1 Adet


Tıbbı eldiven 2 Çift


El feneri 1 Adet


Cezai işlemler


MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere uymayan sürücüler, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili hükümlerine göre cezalandırılır.


(2) Ayrıca, bu Yönetmelikte belirtilen kural, yasak, zorunluluk ve yükümlüklere uymayan sürücüler araç kullanmaktan men edilir.



Düzenleme yetkisi


MADDE 12 – (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlem yapmaya yetkilidir.


Yürürlük


MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık ve İçişleri Bakanları birlikte yürütür..

Read More

Renk Körü olanlar için Ehliyet

Paylaş
Renk körüğü olan ve ehliyet almak isteyen sürücü adaylarının sıklıklar sorduğu diğer bir konu ise

Renk körüyüm ehliyet alabilirmiyim

Evet arkadaşlar renk körü olan arkadaşlarda artık ehliyet alabiliyorlar

Read More